امامزاده جعفر یزد

انهدام حوزه علمیه بزرگ یزد توسط رضا شاه 

در 1307 -  1308(2)

از بخت بد قانون تغییر لباس در زمانی تصویب و ابلاغ شد که حضرت آیت الله العظمی آقا سید یحیی موسوی یزدی به تازگی فوت کرده بودند و :

-      به دلیل روحیه ی مردمداری و مردمسالاری دینی جانشینی برای خود مشخص نفرموده بودند به این حساب که مدعیان جانشینی باید خودشان نزد مردم مقبولیت لازم را کسب کنند –

-      مشروعیت مجتهد به مجوٌز اجتهاد نیست بلکه به عمل اوست که آن نیز به نظر مردم نیز بر می گردد

-      در جریان بحران لازم بود که یکنفر به عنوان اعلم به تمرکز تصمیمگیری های مقاومت در برابر رضا شاه ب÷ردازد یا لااقل مشارکت و شورائی روحانی در اینخصوص به وجود آید که این مهم به دلیل رقابت شبه اختلاف بین فرزند ایشان ، آقا سید محمد آیت الله ، و دوتن از ارشد ترین شاگردان آقا آسید یحیی ؛ یعنی آقا سید احمد مدرس و آقا شیخ احمد علومی در جریان بحران روحانیت تحقق نیافت . و همین امر دوٌمین عامل بزرگ تضعیف سریع و نهایتا" از هم پاشیدگی حوزه علمیه یزد گردید .

-      سوٌمین عامل انتصاب ضمنی ( یا حکومتی ؟ ) روحانی ئی بزرگ بر حوزه علمیه یزد بود که با وجود کمالات علمی لازم ، همچنان که پدر و جدٌ خراسانیش ، مورد پذیرش دیگران ، و شاید اکثریت قریب به اتفاق مردم شهر ، قرار نگرفت و راه را در عمل بر حذف تقریبا" تمامی آنان دید ! به نحوی که تصمیم به امتحان گرفتن از رقبای خود نمود ! و حتی امامت بزرگان روحانیت دارای مسجد و محراب را مخدوش ساخته رد نمود ! ....

-      والاتران در همان یزد عملا" خانه نشین شدند (1) و برخی از درجات ÷ائین تر راه مهاجرت به روستا ها را پیش گرفتند و گروهی کثیر هم اصولا" حوزه علمیه را ترک کردند .


-      عبرت تاریخ روحانیت در یزد و سایر مناطق شیعه نشین ایران و جهان

ا

(1(1) آقا سید محمد آیت الله ، فرزند ارشد آقا سید یحیی ، مَدرَسی غیر رسمی در امامزاده جعفر بپا داشتند که مسند مدرس ایشان هم اکنون مقبره ایشان است ؛ و حاج میرزا علی آیت اللهی فعالیت های مذهبی خود را بیشتر به شب ها موکول کرده بودند .....

 (